روز ۱۸ آذر در دانشکده علوم اجتماعی نشستی با عنوان«چالش های مطالعات فرهنگی در ایران»برگزار شد. در این نشست برخی از اساتید این حوزه به ایراد سخنرانی پرداختند. من متاسفانه فقط توانستم در دو پانل بعد ازظهر شرکت کنم.نکته ای که سبب شد تا این یادداشت مختصر را بنویسم این بود که به نظرم رسید این رشته نوظهور در ایران مخاطبان خاص خودش را یافته است. دو پانلی را که از نزدیک شاهد ان بودم پرمخاطب یافتم. به علاوه دانشجویان بعضاْ پرسش های جدی و قابل اعتنایی را مطرح کردند. همه این ها حاکی از آن است که نمی توان از کنار این جریان به سادگی گذشت و مانع از تثبیت این حوزه در ایران شد.
اما می خواهم به این نکته اشاره کنم که هنوز بسیاری از بحث ها حول این موضوع می چرخید که مطالعات فرهنگی چیست؟ نمی خواهم بگویم که نباید به این پرسش پرداخت. اتفاقاْ این پرسش همیشه در سنت مطالعات فرهنگی جدی بوده است. منظورم این است که شاید وقت ان است که به درون این حوزه نفوذ کنیم و از موضوعاتی سخن بگوئیم که در واقع مطالعات فرهنگی به آنها می پردازد. به بیان دیگر باید مفروض بگیریم که مطالعات فرهنگی ظاهر شده و نیازی به اثبات آن نیست. هرچه بیشتر باید درباب موضوعات و مسائلی بپردازیم که با نگاهی از جنس رویکردهای مطالعات فرهنگی به موضوعات و مسائل نگاه می کنند. تاکید می کنم منظورمن بستن باب پرداختن به چیستی مطالعات فرهنگی نیست بلکه توجه بیشتر به کردار یا رویه مطالعات فرهنگی است.
نکته دیگر به غلبه گفتمان تقابل در بحث های این نشست مربوط است. حال که به متن سخنرانی خودم در این نشست نگاه می کنم می بینم این گفتمان در بحث خود من هم سیطره دارد. این رسم خوشایندی نیست که ما خودمان را در قالب گفتمان «چه چیزی نیسیم» تعریف کنیم. درست است که جامعه شناسی در زمانه حاضر با بحران مواجه شده است. اما بود و نبود سایر رشته ها در عملکرد یا کارآمدی مطالعات فرهنگی تاثیری مستقیم ندارد. مطالعات فرهنگی باید هر چه یشتر خودش را به نحوی ایجابی تعریف کند. مطالعات فرهنگی در ایران باید از دعوای درون دانشگاهی و نهادی خود را رها سازد و وارد عرصه های زندگی روزمره شود تا بلکه بتواند به خواسته خود که بهبود وضعیت انسان هاست نائل شود.
در این پانل من از بحث های دکتر پاینده-دکتر ذکایی- دکتر شهابی-دکتر فاضلی نکته های بسیار آموختم . امیدوارم فرصتی باشد تا در گفتگو با یکدیگر ابعادی بیشتر از مطالعات فرهنگی در ایران روشن شود.به شرطی که دکتر کاظمی غیبت نکند و در مباحث حاضر باشند.